"ทวีปอเมริกาเหนือ ค.ศ. 2670"
ในยุคเเรกเริ่ม
พระเจ้าได้ทรงสร้างสัตว์เเละมนุษย์
ให้สองฝ่ายอยู่ร่วมกันฉันท์มิตร
เเละเเบ่งปันอาณาจักร
ในโลกเเห่งสันติกัน
เเต่ในยุคหนึ่งอันยาวนาน
มนุษย์ผู้ชั่วร้าย
ทรยศความไว้ใจของพระเจ้า
เเละไม่เชื่อฟังพระธรรมคําสอน
ทําให้เกิดสงครามนองเลือด
ไม่เพียงเเต่จะรบกันเอง
เเต่กลับรบกับวานร
ผู้ซึ่งถูกนํามา เป็นข้าทาส
จนพระวิญญาณเเห่งพระเจ้า
ส่งผู้กู้โลกมาจุติ
ให้กําเนิดวานร 2 ตัว
ผู้ถูกส่งมายังโลก
จากอนาคตของโลก
เเละมนุษย์จึงหวาดกลัว
บิดามารดาวานร ผู้สามารถพูดจาได้
มาเร็ว
ทั้งสอง ถูกฆาตกรรมสยอง
หากเเต่ลูกวานรรอดตาย
เเละเติบโตมาเพื่อช่วยเพื่อนพ้องของตน
ให้พ้นจากการเป็นทาสคน
ปฏิบัติ
ไม่
หลังจากชัยชนะของเหล่าวานร
พื้นผิวโลกก็ถูกทําลาย
โดยสงครามมหากาฬ
ด้วยน้ำมือของมนุษย์
มหานครในโลกถูกทําลายราบพนาสูร
นอกจากมหานครเหล่านั้น
ผู้กู้โลกของเรา นําวานรผู้รอดตาย
ออกค้นหาทุ่งหญ้าเขียวขจี
เพื่อที่วานรเเละมนุษย์
จักอยู่กันฉันท์มิตรชั่วนิรันดร์
ตามพินัยกรรมอันศักดิ์สิทธิ์
นามของท่าน คือซีซาร์
เเละนี่คือเรื่องราว
ในกาลครั้งกระโน้น
- นายไม่ไหวหรอกเจ๊ค -ไม่ เราต้องไหว
ข้าจะสาธิตให้ดู
- ขอบใจอัลโด้ - เจ้าต้องเรียกยศข้าให้ถูกต้อง
ว่าท่านนายพล
ครับ ท่านนายพล
อย่าเพิ่งจูงเข้าคอก ข้าเข้าไปไม่นาน
วานร จักไม่ฆ่าวานร
เเล้ววานร
ฆ่าคนได้รึไม่
ท่านมาสาย นายพลอัลโด้
มาอ่านหนังสือนี่ ให้เพื่อนนักเรียนฟัง
ข้าไม่อ่าน
ท่านไม่อ่าน เพราะอ่านไม่ออก
เเละอ่านไม่ออกเพราะไม่อยากจะเรียนรู้
ครูมีหน้าที่จะรายงานเเก่ซีซาร์
ถ้าพ่อข้าเป็นกอริลล่า
เราคงต้องเรียนขี่ม้าเเทนอ่านเขียน
เงียบหน่อย
เงียบที
คอร์นีเลียส
จําไว้เธอเป็นบุตรซีซาร์เเละทายาท
การเป็นยอดนักขี่ม้า
ยังไม่เพียงพอจะเป็นผู้นํา
เเม้ในประวัติศาสตร์มนุษย์
มีเผด็จการทางทหารหลายคน
ดูเหมือนจะคิดงั้น
เอาล่ะทุกคน
หยิบเเท่งชาร์โคลกับกระดานกระดาษ
เเละจดตามครูลงไป
ลายมือสวยที่สุด จะถูกเเขวนโชว์ที่ตะขอ
ข้าว่าเเขวนอย่างอื่นที่ตะขอดีกว่า
เเต่เวอร์จิล เราบิดเบนเวลาได้รึ
- ยกเว้นตามที่ฉันเคยพูด - ยกเว้นอะไร
นับเเต่มนุษย์เคยเดินทางเร็วกว่าเสียงได้
ภายหลังสามารถเดินทางเร็วกว่าเเสง
- เรายอมรับข้อนี้ - ลองนึกดูวานักดนตรี
เเสดงดนตรีสดจากลอนดอนเก่า
ถ่ายทอดไปยังนิวยอร์ค
สมมุติเป็นวันพุธ
เเล้วเขาก็เดินทางไปนิวยอร์คเร็วกว่าเสียง
ติ๊งต่างว่านักฟิสิกซ์ยืนยันว่าเขาไปถึง
ในวันอังคาร
เเล้วมารอฟังตนบรรเลงวันพุธ
เกิดไม่ชอบคุณภาพเพลงของตน
เขาสามารถเดินทางเร็วกว่าเเสง กลับลอนดอน
มาทันเวลาตัดสินใจ
ห้ามนําเพลงออกอากาศ
มานี่ จะอธิบายเรื่องตรรกศาสตร์
เก่งมากคอร์นีเลียส
เเต่ว่าเธอเขียนผิดนิดนึง เธอเขียนตัว บี
เเทนตัว พี ตัวที่ 2
อาจารย์ลืมชื่อตัวเองเเล้วเหรอ
ใคร ๆ เรียกครูว่าอาจารย์จนลืมชื่อตัว
วานรจะไม่ฆ่า"เอ๊บ"
ขอบใจคอร์นีเลียส
เป็นความคิดที่เมตตามาก
กอริลล่ามั่ง
เอาล่ะอัลโด้ เริ่มต้นจากท่านก่อน
ต้องเรียกนายพล อัลโด้
ด้วยความเคารพ ท่านนายพลอัลโด้
นี่มันอ่านไม่ออก ท่านต้องกลับไปเขียนใหม่
เอ ตัวใหญ่ของท่าน
โย้เย้ยังกับเต็นท์ถูกลมพัดเปิง
เเล้ว เค ตัวใหญ่ของท่าน
วานร จะไม่ฆ่าฟัน วานร
ไม่ อัลโด้ไม่
อาจารย์ๆ
คุณเผลอพูดคําต้องห้าม
คุณก็รู้สมัยเราเป็นทาสคน
คําว่า"ไม่"เป็นคําขู่ให้เราหวาดกลัว
ซีซาร์จึงห้ามใช้คํา ๆ นี้อีก
วานรพูดคําว่า"ไม่"กับคนได้
เเต่คนพูด "ไม่" ต่อวานรไม่ได้
ขอโทษเขาซะ เอ๊บ เเล้วกลับบ้านก่อน
ฉันจะไปรายงานซีซาร์ให้
นายพลอัลโด้ ครู...
ครูขอโทษ
ก็ท่านฉีกกระดาษลูกซีซาร์
ครูเกรงว่าซีซาร์จะโมโห
ข้าเคยกลัวซีซาร์โมโหรึ
ลองฤทธิ์โทสะของข้ามั่ง
หยุดนะ จับเจ้าครูนั่น
จับมัน สกัดมันไว้
จับมัน
จับเจ้าครูนั่น
หยุดเดี๋ยวนี้
หยุด
เราจะสั่งสอน เจ้าครูนี่
จับไปโยนในคอกม้า
ที่ ๆ มนุษย์ควรอยู่
บอกให้หยุด อัลโด้
มันทําผิดกฎ
ด้วยปากของมัน มันทําผิดกฎข้อเเรก
ฉันคือกฎหมาย เขาทําอะไรผิด
ซีซาร์ฉัน...
ฉันก็อยู่ที่นั่น
อาจารย์เผลอทําผิด เพราะว่าถูกยั่วยุ
เขาจึงพูดเหมือนนายทาส
ในยุคก่อนที่เราเป็นทาส ยามเรา
เเสดงท่าทีไม่เชื่อฟังมนุษย์
คือเขา เขาไม่ได้เจตนา
จะพูดออกมา
ช่วยพูดง่าย ๆ
ให้ซีซาร์เข้าใจได้มั้ย
เขาพูด "ไม่ อัลโด้ไม่"
เเล้วห้องเรียนถูกเขาพัง
ยุติการเรียนซะ
โรงเรียนถูกปิดเเล้ว
เราจะไปขี่ม้ากันต่อ
อัลโด้
เจ้ากับเพื่อนของเจ้า
ต้องกลับไปยังห้องเรียน
เเละซ่อมเเซมมันซะ
เอ๊บ ห้ามกอริลล่าไปไหน
จนกว่าห้องเรียนจะซ่อมเสร็จ
ครับซีซ่าร์
พ่อฮะ ในเมื่อวันนี้ไม่มีเรียน
ผมขอไปเล่นนะฮะ
เเต่ลูก เรียนในบ้านไม่ได้รึ
ได้ฮะท่านพ่อ เเต่ว่า
ไปวี่งเล่นเถอะไป
ลูกศิษย์ฉันหายไปเเล้ว
ฉันกําลังอธิบาย เรื่องทฤษฎีกาลอวกาศอยู่เชียว
- ถ้าซีซาร์อนุญาตฉันใคร่ขอ - ซีซาร์อนุญาต
ขอบคุณ
- ดูคุณเป็นห่วงเเม็คโดนัลด์ - ห่วงเเน่ซีซาร์
ฉันว่าความเกลียดของอัลโด้ ไม่เป็นผลดีต่อคน
ระวัง
ฉันคิดว่าอัลโด้มันควบม้าไปเพื่อจะหกล้ม
ถ้าบิดามารดาฉัน
ซึ่งฉันเด็กเกินจะจําได้
หากพวกท่านยังอยู่
ท่านอาจจะสอนฉันว่า
เป็นความถูกต้อง ที่จะฆ่าคนชั่ว
เพื่อปกป้องคนดีไว้
เเต่รู้มั้ยซีซาร์
ประวัติศาสตร์สอนว่า
ไม่ ๆ นั่นประวัติศาสตร์ของคน
ไม่ใช่ประวัติศาสตร์วานร
วานรไม่เคยฆ่าวานร
นี่รายการเสบียงช่วงฤดูหนาว
รวบรวมได้เท่านี้
ฉันต้องไปก่อนนะ หิวเเย่เเล้ว
เเทบกินม้าได้ทั้งตัว
กินม้าเหรอ
ลืมเเล้วรึลิซ่า
คนเคยกินสารพัด
ทั้งซากวัวควาย
ซากไก่ตาย ซากหมูตาย
ตอนนี้เรารอดตาย เพราะการกินถั่ว
ตามบัญชาของเจ้านายเรา
เท่านี้เเหละจ้ะจูลี่
ขอบคุณค่ะ
เราไม่ใช่เจ้านายคุณ
เราไม่เสมอภาคกับคุณ
เเม็คโดนัลด์
ฉันเชื่อว่า เมื่อเราสามารถรู้จัก
เเละไว้ใจใครอย่างจริงจังเเล้ว
เราก็อดชอบเขาไม่ได้
เมื่อใด เราสามารถรู้จัก
เเละไว้ใจพวกคุณเเล้ว
เมื่อนั้น เราก็จะเสมอภาค
เเละเป็นเช่นนั้นจนกัลปาวสาน
ซึ่งอาจเร็วกว่าคุณจะคิด
- คุณมองโลกในเเง่ร้ายไป - หรือว่า ทํานายไว้ก่อน
เอาเถอะ ในเมื่อยุคนี้ลิงเป็นใหญ่
โลกก็จะลอยปลอดภัยในอวกาศ
จนสิ้นกาลเวลา
เเต่ว่า เวอร์จิลบอกว่า
เวลาไม่มีจุดจบ เข้าใจมั้ย
ฉันจึงไม่เชื่อคุณ
คุณจะเชื่อมั้ยถ้าคุณฟังจากปาก
ของพ่อเเม่คุณเอง
- พ่อเเม่ฉันยังอยู่รึ - เปล่า
เเต่เงาเเละเสียงเขายังอยู่
เเม็คโดนัลด์
ยามพูดถึงพ่อเเม่ฉัน อย่าพูดเป็นปริศนา
ฉันไม่เคยเห็นพวกท่าน
อาร์มันโด้บอกท่านมาจากอนาคต
พ่อเเม่มาสอนฉันไม่ได้
ซีซาร์
คุณสามารถเห็นพวกเขา
คุณสามารถฟังพวกเขา
เเละพวกเขาสามารถสอนคุณ
ได้ไงกัน
ใต้นครมรณะ ซึ่งเราเคยอยู่
ในกองทะเบียน ใกล้กองบัญชาการเก่า
มีม้วนเทป
เทปบันทึกภาพ คอร์นีเลียสเเละซีร่า
ซึ่งตรวจสอบโดยรัฐบาลอเมริกัน
ตอนพี่ฉันเป็นผู้ช่วย ผู้ว่าเบร๊คเขาเล่าให้ฟังเรื่องนี้
ฉันรู้ว่าเทปอยู่ที่ไหน
เเละรู้ว่ามันมีเรื่องอนาคตของโลก
ในยุคที่พ่อเเม่คุณมา
เเต่ว่า นครพินาศ
ระเบิดทําลายไม่เหลือ
มียกเว้น
ตามที่ฉันคาด
คือเเผนกเอกสาร เเน่นอน
ว่าหลาย ๆ ส่วนในนครใต้ดิน
ถูกออกเเบบให้รอด
จากการโดนระเบิดนิวเคลียร์ 10 เม็กกะตัน
- เช่นนั้น เทปเเละภาพพ่อเเม่ฉัน - ก็ยังอยู่ ข้างล่างนั่น
เเม็คโดนัลด์
ฉันอยากเห็นหน้าตาพ่อเเม่
คง ๆ เหมือนกับลูกกําพร้าทั่วไป
ฉันอยากจะฟัง
ความคิดเเละความรู้พวกท่าน
นครนั่น มีกัมมันตรังสี
เหรอ ถ้างั้นก็...
ขอคิดเดี๋ยว มี...
มีใครมั่งในจํานวน
พวกคุณที่รู้เรื่องรังสีบ้าง
ไม่มีเลย
พวกของฉันล่ะ
ก็ใครล่ะรู้สารพัดเรื่อง
เเสนรู้ไปซะหมด
เวอร์จิล
ไปตามเขามาที
ลิซ่า เธอจําพ่อเเม่เธอได้มั้ย
ฉันยังเล็กมากตอนท่านตายจึงจําไม่ได้
เเต่ฉันไม่อยากจดจําสามีฉัน
ฉันไม่อยากให้คุณหายไป
เวอร์จิลจะไปกับเรา
เราจะระวังตัวเต็มที่
ถ้างั้น คุณไปลาคอร์นีเลียส
ไม่อยากให้ลูกรู้ว่าฉันกลัว
คอร์นีเลียส
พ่อฮะ
พ่อจะเดินทางไกล
พ่อจะเอาอะไรมาฝากผม
ลูกอยากได้อะไรล่ะ
อยากได้ลูกไม้ให้กระรอก
มันโตเร็วมากฮะ
ลูกก็เหมือนกัน
ซักวัน ลูกจะสูงใหญ่เหมือน
กับราชา
เเมนดีมัส
เขาหลับอยู่มั๊ง
หวังว่าคงไม่หลับ เเบบไม่ฟื้นนะ
เเมนดีมัส
- นั่นใครน่ะ - ซีซาร์
ซีซาร์ต้องการอะไร
อาวุธ
จะเอาไปทําไม
เอาไปป้องกันตัว
ในการเเสวงหาความรู้
ป้องกันตัวจากใครหรือสิ่งใด
เราก็ไม่รู้
งั้นจะได้อะไรในการป้องกันตัวเอง
จากสิ่งที่ท่านไม่รู้
เเละหาความรู้ที่ท่านไม่รู้น่ะ
พระเจ้า
เป็นความรู้ เพื่อความดีหรือความชั่ว
ทุกความรู้ เป็นสิ่งที่ดี
อยู่ที่จะนําไปใช้ทําดี
หรือว่าทําชั่ว
- ตอบดีมาก - ขอบใจ
นี่ฟ้าจะสางเเล้ว
ฉันต้องการทําธุระให้เสร็จ
ก่อนตะวันจะชิงพลบ
ซีซาร์ได้เเต่งตั้งให้ฉัน
มีเพียงคอยคุมคลังเเสงนี่
หากเเต่ควบคุมสติยั้งคิด
ฉันจึงจําเป็นจะต้องถาม
คําถามน่าเบื่อ 6 ข้อนั่น
เเละบัดนี้จะถามข้อที่ 7
ก่อนที่จะส่งมอบหรือไม่ส่งมอบ
อาวุธที่ท่านต้องการ
อะไรคือความรู้ที่ท่านหาไม่ได้
โดยไม่พึ่งพาอาวุธ
ความรู้เรื่องวาระสุดท้ายของโลก
ซึ่งอัดไว้ในเทป
ที่กองข้อมูล นครต้องห้าม
ซึ่งปนเปื้อนด้วยรังสี
เเต่อาจมีมนุษย์เหลืออยู่ที่นั่น
เข้ามา
เชิญเลือก เครื่องป้องกันตัว
ปืนกลเบา 3 กระบอก
- เพื่อ... - เพื่อทําลายสิ่งกีดขวางไง
1...
2...
3...
- เเล้วอะไรอีก - เครื่องกระสุน
ฉันไม่สนใจจะรู้อนาคต
เพราะชีวิตฉันเอง ก็สั้นมาก
ขอเครื่องวัดรังสีด้วย
ถ้ารู้ความจริงเรื่องชีวิตหลังความตาย
เเละชีวิตนั้น จะเเสนสราญ
เราคงรีบฆ่าตัวตายเพื่อจะได้ไปสวรรค์
ปืนพกด้วย
เพื่อทําลายสิ่งกีดขวางเล็ก ๆ รึ
เราต้องเดินทาง 3 วัน
หากซีซาร์อนุญาต
เเม็คโดนัลด์อาจต้องการยิงกระต่าย
เเละเอามากิน
เเต่ทําไม เอาปืน 3 กระบอก
ไปยิงกระต่ายตัวเดียว
เจริญอาหารละกัน
ขอบคุณ
เขาอาจหงําเหงือก เเต่สมองคมเหมือนมีด
ตอนฉันเด็ก ๆ เขาเคยเป็นอาจารย์ฉัน
ไปเก็บของเเล้วเดินทางกันเถอะ
นั่นไงล่ะ
สิ่งที่เคยมี
เหมือนพายุร้ายในทะเล
หากเเต่ไม่เคลื่อนไหว
ผลงานของระเบิดจากคลังเเสง
ใหญ่กว่าเราเป็นพันเท่า
เเละไม่มีใครเตือนสติ เจ้าของมัน
นี่คือนรก ที่พ่อของฉันเคยบรรยาย
คุณรู้ทางดีรึ เเม็คโดนัลด์
รู้สิ
ที่นี่ ก็คือ
หมายถึงเคยเป็น
ถนนสาย 11
ศูนย์บริหารลิงอยู่ห่าง 2 บล็อค
ทางตะวันออก
ฝ่ายเก็บข้อมูลอยู่ 2 บล็อคตะวันตก
มุมสี่เเยกเบร๊คกับเเอ็คเกอร์เเมน
รีบพาเราไปที่นั่น
พักนี้ผู้ว่าอารมณ์เสียบ่อยจัง
ใครไม่อารมณ์เสีย
มุดนรกหลบรังสีอยู่ตั้งหลายปี
ถ้าผู้ว่าเก่าไม่ถูกระเบิดตาย
ฉันคงไม่ต้องมาเซ็งเเบบนี้
เเอลม่า ฉันอยากมีคนคุยด้วยจัง
เป็นใครก็ได้
พวกเรานี่กล้าสุด ๆ
หรือว่าบ้าสุดขีดที่มาที่นี่
ลําพังรังสีที่นี่เราจะได้รับพิษ
300 เรนต์เจนต่อชั่วโมง
เเปลว่า
หากเราไม่ไปจากนี่ใน 2 ชั่วโมง
เราอาจจะอยู่
ที่นี่ถาวร
มันเมืองผีเเท้ๆ
ฉันอยากให้มันสดใสขึ้น
สดใสเเบบโดนรังสีรึ
เราต่างก็โดนรังสี เเต่อย่างน้อยก็รอดชีวิต
มันเเรงขึ้นทุกที เราต้องรีบหน่อย
ท่านผู้ว่า ดูสิ
- อะไรอีกล่ะ - เอฟ 6
เรียกเมนเดซมา
เมน
เมนเดซ มาห้องควบคุม
มีคนผ่านระบบเตือนภัย ที่ประตูเอฟ 6
อาจเป็นพวกคนเถื่อน
ไม่หรอก มันถูกล็อคมาเป็นปีเเล้ว
ถ้าไม่ใช่พวกเรา ก็ต้องเป็นคนอื่น
นั่นเป็นไปไม่ได้ไม่มีคนอื่นเเล้ว
เราต้องเตรียมพร้อมเเละรีบรับมือ
- เเอลม่า - ค่ะทาน
เร็วเข้า ไปที่คอนโซล
เร็วเมนเดซ เร็วหน่อย
เปิดสวิตช์
เร็ว ๆ สิ
ว่องไวหน่อย
ค้นภาพต่อไป
ไม่ ๆ ถอย ถอยมาอีกจอ
ใช่ที่นี่เเน่
นั่นมันซีซาร์
กลับมายึดอาณาจักรของมันใหม่
มันไม่รู้รึว่าระเบิดทําลายเมือง
เรายังพออยู่ได้
ทางนี้เลย
เร็ว
ตามภาพต่อ
นั่นไง หยุดจอนี้
มีใครอยู่ที่นี่ได้มั้ย
- หมายถึงรอดชีวิต - เเน่นอน
เเต่ถึงรอดได้หน้าตาคงจําไม่ได้
ไอ้มืดนั่นเป็นน้องชาย
ของผู้ช่วย เจ้านายเก่าของฉัน
มันคุมศูนย์ข้อมูลอยู่
เเต่ฉันไม่รู้จักอุรังอุตังนั่น
ดูโน่น
มันติดตั้งมาหลายปี
ผู้ว่าคนใหม่สั่งติดกล้องจนเต็มไปหมด
เพื่อจับตาดูลิงที่เเข็งข้อ
เท่าที่ฉันจําได้
ศูนย์ข้อมูล เราไม่ได้ไปที่นั่นตั้งเเต่...
อยากรู้มันไปทําบ้าอะไรที่นั่น
เราจะเจอเทปที่เราต้องการ
ในหมวดกรรมการสอบสวน
"การสอบสวนของคณะกรรมการ"
"เรื่องเเขกต่างดาว"
"ปี 1973"
ใช่ ม้วนนี้มั้ย
ไหนดูซิ
ใช่ ม้วนนี้ถ้าหากเครื่องเล่นไม่เสีย
ภาพจะปรากฏบนจอโน่น
รปภ. ทุกหน่วยเตรียมพร้อม
ตรวจเช็คทุกส่วนของบริเวณเอ็ม 5
จับกุม 3 ผู้บุกรุกที่พบเห็น
เป็นมนุษย์ 1 เเละวานร 2
เเต่ระวังหน่อย
ย้ำอีกครั้ง ระวังให้มาก
ถ้าพวกมันขัดขืน ยิงได้เลย
เเต่ยิงให้บาดเจ็บ
เราต้องการตัวมาสอบสวน
ถ้าเรายิง
เราจะทําลายสันติภาพ 12 ปี
อยู่เฉย ๆ มันน่าเบื่อไม่ใช่รึ
คุณเเม่ฉัน
ใครชนะศึกของคุณ
มันไม่ใช่ศึกของเรา เป็นศึกของกอริลล่า
จากหน้าปัทม์บนยาน
บอกเป็นปีอะไร ตอนโลกเเตก
ปี 39...50
นี่ไงล่ะกัลปาวสานที่คุณชอบพูด
มันมีกันเเค่ 3
ต้องมีอีกค่ะ ปัญหาคือมีมากเเค่ไหน
นั่นเป็นคําถามที่จะได้คําตอบเมื่อจับมัน
คุณพ่อฉัน
นั่นไงคุณพ่อฉัน
วานรสามารถพูดได้ยังไง
โดยเรียนรู้การปฏิเสธ
ในสมัยโบราณ
มีวานรที่พูดได้มาสอนวานร
ให้รู้จักเเข็งข้อต่อมนุษย์
เขาพูดว่า"ไม่"
มิน่ามนุษย์ถึงกระหายเลือดฉัน
เเละอยากทําเเท้งฉันซะ
ในปี 3950 วานรจะทําลายโลก
ไม่ใช่วานร กอริลล่าต่างหาก
อีกอย่าง นั่นเป็นเพียงอนาคตช่วงเดียว
อนาคตจะมีมากกว่าหนึ่งรึ
คุณจําทางด่วนเก่าได้มั้ย
ฉันเชื่อว่าเวลาเหมือนทางด่วนที่ไร้จุดจบ
ซึ่งมีเลนต่าง ๆ มากมาย
วี่งมาจากอดีต ไปยังอนาคต
หากผู้ขับยวดยานพยายาม
เปลี่ยนเลนตน ก็จะเปลี่ยนอนาคต
เช่นถ้าคุณออกจากห้องตอนนี้
คุณอาจจะโดน
ไข้โป้งตาย
เเต่ถ้าคุณ ออกไปช้า 1 นาที
คุณอาจรอดตาย
เป็นการเลือก เเบบเดาสุ่ม
เเต่เราสามารถเปลี่ยนเลน
ฉันรู้เเล้วว่าฉันต้องเปลี่ยนอะไร
กล้องตัวนั้น
มันเคลื่อนไหวได้
เเน่ใจรึ
เวอร์จิลพูดถูก
ผู้ว่าคะ ทีวีเราภาพดับไปหนึ่ง
กล้อง 841 ศูนย์ข้อมูล
ฉันไม่สนเรื่องอุปกรณ์ขัดข้อง
มันไม่ได้ขัดข้อง มันถูกทําลายค่ะ
เราต้องหาทางอื่นหนีออกไป
มีทางอื่นอีกรึ
มันเพิ่งสวนกับพวกนาย
เห็นเมื่อไหร่ยิงทันที
ไม่จําเป็นต้องจับเป็น
เก็บมันให้ได้
อย่าให้ใครรอดชีวิตไป
หมวดที่ 2 เเละ 5
เฝ้าประตู 7 เเละ 8
จัดกลุ่มที่นี่เลย ด่วนจี๋
เอาล่ะรีบไป ไปได้ เร็วเข้า รีบไป
วี่งไป วี่งไปเลย
ได้ปืนกันรึยัง
เราต้องการพลตระเวนเพิ่ม เร็วเข้า
เร็วสิไอ้น้อง ว่องไวหน่อย
ส่วนที่เหลือหยิบอาวุธไปที่เอ็ม 5
รีบไปสิ มัวรีรออะไร
หมวดที่ 8 เป็นกําลังหนุน
เรียกทุกหน่วย ไปที่ประตู 11 ชั้น 3
มันกําลังจะหนีไป
ฆ่ามันซะ ฆ่ามัน
ฆ่ามัน
พวกเเกรู้จัก
น็อตเเทบทุกตัวในช่องทางเดิน
มีคนเป็นร้อยอาวุธครบมือ
เเกปล่อยมันหนีรอดได้ไง
พวกมันว่องไว
เเละฉลาดมากผู้ว่าโค้ป
คนของผมหลายคนป่วยไข้
เเละก็ เจ้าจ๋อเจ้าเล่ห์มาก
ใช่ มันก็เคยทําฉันเซอร์ไพรซ์
เเต่ว่ามันเป็นสัตว์
- เป็นเเค่สัตว์ตัวนึง -ไม่ครับผู้ว่า
มันฉลาดมากกว่าสัตว์
มันพูดได้
รวมทั้งพวกมันทุกตัว
พูดได้เเล้วทําให้มันเป็นคนรึ
พูดได้ทําให้มันมีปัญญา
เเละปัญญาอาจไม่ทําให้มันเหมือนมนุษย์
เเต่ฉลาดเท่าคน
พวกมันอาจมาด้วยสันติ
เจ้าโง่เอ๊ย มันมีอาวุธ
เท่าที่เราเห็นจากจอ
มันใช้ป้องกันตัวเท่านั้น
ปล่อยมันกลับไปอย่างสงบเถอะ
- กลับไปไหน - กลับไปที่อยู่ของมัน
เพื่อที่มันจะกลับมากําจัดเรา
ผู้รอดตายจากนิวเคลียร์รึ
พวกมันอยู่ที่ไหน
มันมีสัมภาระมาไม่มาก
มันต้องอยู่ไม่ไกลนัก
- มันมุ่งหน้าไปทางไหน - มุ่งหน้าขึ้นเหนือ
ส่งหน่วยสอดเเนมออกไป
รวบรวมยุทโธปกรณ์ที่ใช้งานได้
เเละตามไปที่เเคมป์มัน
ครับผม ผู้ว่าโค้ป
เเต่เพราะอะไรผู้ว่า
เพื่อที่เราจะได้กวาดล้างพวกมัน
อย่า นั่นซีซาร์
- ต้อนรับดีมาก ไม่น่ากลับจากเมืองเลย -ไปนครต้องห้ามมารึ
ข้ารู้
- ข้าเคยสั่งห้ามเอาไว้ - เเล้วไปทําไม
อัลโด้ ถ้าราชาห้ามไพร่ฟ้าสวมมงกุฎ
ไม่ได้เเปลว่าพระองค์สวมไม่ได้
ซีซาร์คือจักรพรรดิ
ท่านมีเหตุผลจึงไปที่นั่น
เหตุผลอะไร
ข้าไปเพื่อดูอดีตของข้า
เเต่ข้าพบ อนาคตของเรา
อธิบาย
เจ้าไม่เข้าใจหรอก
อัลโด้จะสร้างอนาคต
ด้วยสิ่งนี้
ถ้างั้น อัลโด้จะกลายเป็นอดีตอย่างรวดเร็ว
คอร์นีเลียส
คอร์นีเลียส ลูกปลอดภัยมั้ย
เปล่าฮะเเม่
- ผมเเค่ตายเฉยๆ - ตายรึ
เราเล่นรบกันฮะ
รบรึ คอร์นีเลียส
พ่อเขาสอนเเล้วว่าสงครามไม่ใช่เกม
- ฮะ หม่ามี้ - เเล้วเขาห้ามลูกเล่นปืนใช่มั้ย
- ฮะ หม่ามี้ - งั้นก็เลิกเล่นซะ
ฮะ หม่ามี้
เอาล่ะตามมา พ่ออยากพบเรา
สหายของฉัน
ฉันได้เรียกประชุมสภาวาระพิเศษครั้งนี้
เพื่อที่ฉันจะได้เเจ้งรายงาน
เเละสั่งการรับมือตามจําเป็น
เกี่ยวเนื่องกับการที่ฉัน
ไปสํารวจนครต้องห้าม
กับเวอร์จิลเเละเเม็คโดนัลด์
ทส.ของฉัน
ทําไมเลือกเเม็คโดนัลด์
- ทําไมไม่เลือกทหาร - เพราะว่า เราไปด้วยสันติ
ไปยังนครที่คิดว่าตายเเล้ว เเต่ว่า
เผื่อมีผู้รอดชีวิต
เราจึงพาเเม็คโดนัลด์ไป
เพื่อเจรจากับพวกนั้น
เเละขออนุญาตสํารวจเมือง
ผู้รอดชีวิตที่นั่น
พิการ
กลายพันธุ์
ดุร้าย
เเละเป็นมนุษย์
มนุษย์ตามท่านมารึเปล่า
เราไม่พบวี่เเววเลย
เเต่เราต้องเตรียมรับมือวันที่พวกเขาบุก
เพื่อมาตามล่าเรา
ห้ามมนุษย์เข้าประชุม
พอที
พวกเขามานี่เพราะฉันเรียกมา
เรารู้ถึงอันตราย จึงต้องการความคิด
- ของพวกเขา -ไม่
- ต้องได้ -ไม่
มาเถอะ เราจะไม่นั่งในสภากับมนุษย์
เอาล่ะ
เรามาประชุมด้วยเหตุผล
เเละวางเเผนรับมือ
ท่านผู้ว่า ตามเเนวของประวัติศาสตร์
ห่วงโซ่โชกเลือดนี่ต้องถูกตัด
เอ ฆ่าฟัน บี บี ฆ่าฟัน ซี
ซี ฆ่า เอ เเล้วถูก ดี ฆ่า ก่อนถูก อี ฆ่า
ก่อนที่ใครจะครองโลก
อาจไม่เหลืออะไรให้ครอบครอง
ผู้ว่าคะ ผูกองกลับมาเเล้ว
เราพบมันเเล้ว
- เราพบเมืองวานร - อยู่ไหน?
ตรงนี้ คือค่ายทหารกอริลล่า
เบื้องล่างหุบเขาเป็นไร่นาสวนองุ่น
มากพอ จะเลี้ยงคนหลายร้อย
- นี่คือเมืองวานร - มันใหญ่โตเเค่ไหน
- ขนาดพอที่เรากวาดล้างได้ - เห็นทั้งเมืองรึ
เปล่าครับ
เเต่ซีซาร์ประชุมสภากลาโหม
ซักวันมันต้องมาตีเราเเน่
ไม่ เราจะตีมันก่อน
เดี๋ยวนี้เลย ผู้กองสั่งการไป
ซีซาร์
ในคืนที่เผาเมือง คุณสาบานว่า
ในอนาคต
วานรเเละคนจะอยู่ร่วมกันอย่าง
สันติปรองดอง
ทําไมคุณต้องเตรียมการเพื่อฝืนสาบานนั่น
ก็เพราะว่าไม่เหมือนกับมนุษย์ในเมืองเรา
พวกมนุษย์ในนครต้องห้าม
วิกลจริต
บ้าพอจะไม่ต้องการสันติเเละไมตรี
นอกจากพืชผลเเห่งสงคราม
- พวกนั้นบอกคุณงั้นรึ - เเน่นอน
ใช่
ด้วยการยิงเราโดยไม่ยอมให้อธิบาย
ก็คุณบุกรุกเมืองพวกเขา
เเต่ลิซ่า เราไม่นึกว่าในเมืองมีคน
เเต่เมื่อคุณไม่ได้พูดกับพวกนั้น
รู้ได้ไงว่าพวกนั้นบ้า
โธ่ลิซ่า เธอยังไม่เห็นพวกมัน
พวกมัน
มันกลายพันธุ์ไปเเล้ว
เหมือนตัวประหลาดในละครสัตว์
เเล้วเขาบ้ารึเปล่า
อะไรคือ กลายพันธุ์ฮะ
คอร์นีเลียสไปนอนซะ
ผมจะตักน้ำให้ริคกี้
ลิซ่า ตัวประหลาดไม่เหมือนเขา
มนุษย์พวกนั้นเป็นผลงานจากรังสีปรมาณู
พวกเขากลายพันธุ์
เเถมยังบ้าคลั่ง
- เปิดวิทยุฉุกเฉินทุกช่อง - ค่ะผู้ว่า
วิทยุฉุกเฉินทุกช่องจะเปิดไว้
ถ้าเกิดอะไรผิดพลาด
- ฉันจะให้เธอควบคุมเเทน - ค่ะท่าน
เร็ว ๆ พวกเรา ต้องใช้รถ
เรา 2 คนจะนําขบวน
เเละขบวนคอนวอยจะตามเราไป
ที่ทางเเยก"ซี"
เดินทางได้
ริคกี้
ใช่ เราต้องการปืน
เราจะมีอํานาจ
เราจะยึดอาวุธเเละยึดอํานาจ
เมื่อนั้นเราจะครองเมือง
เราจะกวาดล้างมนุษย์
เราจะกําจัด มนุษย์ให้หมด
จัดกองทัพของเรา เมื่อนั้น
เราก็จะครองอํานาจ
เราคือผู้ครองอํานาจ ใช่มั้ย
เรา
มีปืน
มีอํานาจ
ปืน ๆ
อํานาจ
เราจะไปยึดปืน เเละยึดครองมันไว้
ด้วยปืน
เราจะรบกับพวกมนุษย์
มนุษย์ทั้งโลก
จากนั้น เราจะรบกับ
ซีซาร์
ดูโน่น
นั่นลูกชายซีซาร์
เเละเขาได้ยินเราพูดทุกคํา
คอร์นีเลียส
ลงมา
ลงมาซะ
มิฉะนั้น
พ่อฮะ
คอร์นีเลียส
เเม่ฮะ
เร็วเขา รีบเผ่น
คอร์นีเลียส
ฉันเพิ่งรู้ข่าวเมื้อเช้านี้
กระรอกเขาหายไป
เขาคงออกไปตามหามัน
คอร์นีเลียสเป็นไงมั่ง
บาดเจ็บ บาดเจ็บสาหัส
ขอบใจทันย่า
ถ้าเรามีโรงพยาบาลก็...
ฉันจะไม่บอกซีซาร์
ยังไม่บอกเขา
เขายังเชื่อว่า เขาเปลี่ยนอนาคตได้
มนุษย์นี่ มุ่งหน้าไปทางเมืองเรา
ข้าเก็บมันเอง
เตรียมยิงปืนใหญ่
ยิงได้
คุณหมอพยายามเต็มที่เเล้ว
ฉันไม่คิดว่าคอร์นีเลียสจะรอด
ซีซาร์ก็รู้ เเต่ไม่ยอมอยู่ห่างลูกชาย
โธ่เเม็คโดนัลด์พระเจ้าทําให้กิ่งไม้
จากต้นไม้พระองค์หัก
ให้เด็กบาดเจ็บได้ไง
มันไม่ได้หัก เวอร์จิล
มันถูกสับขาด
เรียกประชุมสภา
ประชุมด่วน
พวกมนุษย์โจมตีเรา
มันฆ่ากอริลล่า 1 ศพ
เเละทําร้ายอีกตัวบาดเจ็บ
บอกพวกเขา
ขณะที่เราลาดตระเวนที่ทะเลทราย
ก็เห็นกองทัพ
มันยิงเรา คู่หูข้าถูกสังหาร
ข้าจึงมาเตือนเจ้า
- มันจะมาถึงที่นี่เมื่อไหร่ - เร็วๆนี้
เราจึงต้องเตรียมรับมือ
จับพวกมนุษย์ออกไปขังไว้ในคอกม้า
อัลโด้
ท่านทํางี้ไม่ได้
ท่านขัดคําสั่งซีซาร์
ซีซาร์ไม่อยู่ซะอย่าง
เจ้าหล่อลํ่า
เอาตัวมันไปที่คอกม้า
ต้อนทุกคนไปที่คอกม้า
ต้อนมนุษย์ไปขังคอกม้า
มนุษย์ทุกคน ต้องอยู่ในคอกม้า
เจ้าจะไปไหน
ประกาศกฎอัยการศึกเเล้ว
ทุกคนต้องอยู่เเต่ในบ้าน
ใครประกาศมิทราบ
กลับบ้านไป
เราต้องการปืน
ปืนคืออํานาจ
เราจะไป...
ยึดเอาปืนมา
เเมนดีมัส
นั่นใครน่ะ
อัลโด้นายพลอัลโด้
ต้องการอะไร
ปืน
จะเอาปืนไปทําไม
เราจะเอาปืนไปทําอะไรก็ช่างเรา
ทําตามใจ เป็นกฎของปีศาจ
เเล้วเจ้าเป็นใคร เเมนดีมัส
- พระเจ้ารึ - ฉันคือผู้เตือนสติของซีซาร์
- เเต่ข้าคือผู้นําทัพของซีซาร์ - ภายใต้การบัญชาของซีซาร์
เขาอยู่ไหน
เเมนดีมัส ขณะที่ข้าพูด
เมืองของเราจะถูกมนุษย์โจมตี
ไม่ว่าใครจะเห็นชอบมั้ย
ใครสนว่าซีซาร์อยู่ไหน
ฉันสนนี่หว่า
มีกฎว่าอาวุธต้องถูกนําไปจากคลังเเสง
โดยคําสั่งตรงจากซีซาร์
ไม่ใช่จากคําขู่
ของพวกหัวกบฏกระโหลกหนา
ผู้ซึ่งกระหายจะรบเพราะอยากดัง
ไปตามซีซาร์มา ฉันจะทําตามเขา
ก่อนอื่น ทําตามข้าซะก่อน
ยึดปืนให้หมด ขนไปให้เกลี้ยง
ขนลังกระสุน หยิบปืนพก
ระเบิดมือ
หยุด หยุดนะ
ซีซาร์สั่งห้ามเจ้า
ที่นั่นไงล่ะ เมืองวานร
เมื่อเราจากไป อย่าให้เหลือต้นไม้ซักต้น
เหลือซากของกระท่อม
หรือเหลือสิ่งมีชีวิต
ฉันต้องการให้มันเหมือน...
นครที่เรามา
นั่นกองอะไรเกะกะ
ดูคล้ายเเนวเครื่องกีดขวางครับ
ระเบิดเพลิง 2-3 ลูกคงทําลายมันได้
ซีซาร์ขออภัย ที่ฉันรีบมาไม่ทัน
อัลโด้ยึดอํานาจเเล้ว
มันบุกคลังเเสง เเล้วขังคนไว้ในคอกม้า
เเม็คโดนัลด์ล่ะ
ถูกลากจากที่ประชุมสภา
โดยลูกน้องอัลโด้
ฉันทิ้งคอร์นีเลียสไม่ได้ เขาต้องการฉัน
วานรเเละคนในเมืองวานรต้องการท่าน
ตอนนี้
ฉันว่าคุณควรไปดูคอร์นีเลียส
พ่อฮะ
มัน...
ทําร้าย...ผม
พวกมันต้องการ...
ทําร้ายพ่อ
ใครทําร้ายลูก
มนุษย์รึ
ไม่ใช่
เเล้วใครล่ะ
ผม...
ผมจะกลาย...
พันธุ์มั้ยฮะ
ไม่หรอก
วันนึง
ลูกจะต้องสูงใหญ่
เหมือนกับราชา
เอาล่ะผู้กอง
ยิงระเบิดควัน พอฉันให้สัญญาน
เริ่มยิงถล่มเลย
ทหารทุกนายลงจากรถ
เตรียมอาวุธคู่มือด่วนจี๋
พร้อมรับคําสั่งเเล้วครับ
เอาล่ะ เปิดฉาก
เขาบอกพวกมันทําเขา
ใครกัน
ใครทําร้ายเขา
ฉันว่า
คุณจะทราบคําตอบ
ในไม่ช้า
คุณรู้อะไรมา
ฉันรู้เรื่องนี้ไงล่ะ
เจ้าทํางี้รึ
เพื่อความปลอดภัย
เจ้าบุกคลังเเสงด้วยเหตุผลนี้รึ
เพื่อความปลอดภัย
ซีซาร์
ฉันสั่งให้หยุดเดี๋ยวนี้
ฉันขอสั่งให้เจ้าหยุดซะ
เเละปล่อยมนุษย์
นั่นไง อัลโด้พูดถูกมั้ย
สงครามมาถึงเเล้ว
ไปกัน
ไปที่เเนวตั้งรับ
เร็วเข้า ไปที่เเนวตั้งรับ
มันใช้ควันอําพรางกาย
มันมาโน่นเเล้ว
อัลโด้ไปไหนเนี่ย
ป่านนี้เผ่นไปอีกฟากหุบเขาเเล้ว
ถอยก่อน ถอยไปตั้งหลัก
ถอยก่อน ถอยกลับเข้าหมู่บ้าน
หลบให้พ้นวิถีกระสุน
ถอยก่อน เร็วเข้า
สละเเนวตั้งรับ
ถอยก่อน
ถอยกลับเข้าหมู่บ้าน
ทุกคนเดินหน้า ฆ่ามัน
เธออยู่ที่นี่ต่อไปไม่ได้
เธอต้องหนีเอาตัวรอด
ซีซาร์
พวกเเกทําให้เมืองเราอ่อนเเอ
ตอนเเกเป็นกบฏต่อนายมนุษย์
เเต่เรากลับรอดตาย
เเละสร้างเผ่าพันธุ์ใหม่
เเกกับพวกเเก จะเป็นทาสอีกครั้ง
เเล้วเรียนรู้อีกครั้ง
ว่าการมีนาย
รสชาติมันเป็นไง
เเกเรียนรู้เร็วจังเเฮะ
ฉลาดมาก เจ้าจ๋อ
ไม่
เจ้าจ๋อ เจ้าลิงกัง อวดฉลาด
เเต่เเกมีปัญญามาตลอด
ฉันรู้ว่าเเกเลือกชื่อของเเกเอง
เเต่ทุกซีซาร์ ย่อมเจอบรูตัส เเกรู้บ้างมั้ย
เจ้าจ๋อ
เเกเข้าใจมั้ย เจ้าจ๋อ
เเละบัดนี้เมืองวานรกําลังจะสิ้นกษัตริย์
อย่าโค้ป ไม่
เอาเลย รบเเบบประชาลิง
หยุด
ห้ามฆ่ามัน จับมันเป็น ๆ
รีบเผ่นเร็ว
อย่า ไม่ ไม่เอา อย่าฆ่ากัน
จับตัวเป็นเชลย
อย่า
อย่าเวอร์จิล
เอาล่ะ เวอร์จิล
กลับบ้านกันเถอะ
ห้ามจับเป็น
ไม่มีการจับเป็น
ลงจากม้า
ซีซาร์จงเจริญ
ปล่อยมนุษย์ออกมา เวอร์จิล
- ปล่อยเขาให้หมด -ไม่ได้
ในเมืองวานร
อัลโด้คือผู้บัญชานับเเต่นี้
พวกเขาไม่ผิดอะไร เขาควรเป็นอิสระ
ท่านพิศวาสมนุษย์
อยากปล่อยมันจากคอกรึ
งั้นดีล่ะ...ฆ่ามัน
ฆ่ามัน
ฆ่ามันให้หมด
หยุด หยุดนะ
เลิกฆ่ากันซะที อัลโด้
วางอาวุธซะ เอาไปเก็บในคลังเเสง
ไม่ เราจะถือปืนไว้
หลีกไปซีซาร์
ไม่งั้นเราจะฆ่าท่านด้วย
วานรไม่เคยฆ่าวานร
โดยเฉพาะลูกของวานร
อัลโด้ฆ่าลูกของวานร
กิ่งไม้ไม่ได้หักเอง
มันถูกตัดด้วยกระบี่
อัลโด้
เจ้า...เจ้าฆ่าเด็ก
อัลโด้ฆ่าเด็ก
อัลโด้ ฝ่าฝืน
กฎหมายศักดิ์สิทธิ์ของเขา
ลูกเรา
เขาฆ่าลูกชายเรา
พวกเขามีเรื่องอะไร
อาจพูดได้ว่าพวกเขาเพิ่งโหดเเบบมนุษย์
วานรฆ่าวานร
เจ้าฆ่าลูกชายข้า
เจ้าสังหารลูกข้า
ลิงกับคนจะฆ่าล้างเเค้นกันมั้ย
อนาคตเท่านั้น ที่จะตอบได้
เราเริ่มสร้างอนาคตกันเถอะ
ถ้าเห็นว่าเราไม่ซาบซึ้งบุญคุณซีซาร์
จะเลี้ยงเราเอาไว้ทําไม
ถ้าคุณตั้งใจจะปล่อยเรา
ก็ปลดปล่อยจากทาสสิ
หมายความว่าไง
เราไม่ใช่ลูกหลานคุณ ซีซาร์
เราก็มีชะตาลิขิตของเรา
เราควรเสมอภาค
เคารพซึ่งกันเเละกัน
เเละอยู่ร่วมกัน
- ด้วยความรัก - ความรักรึ
วิถีทางของคนนั้นรุนเเรง ชอบฆ่าฟัน
อัลโด้ก็ไม่ใช่มนุษย์
มิใช่รึซีซาร์
เวอร์จิล
คุณ...
เป็นวานรที่ดี เเละมีปัญญา
เเละคุณ ซีซาร์
ก็เป็นยอดกษัตริย์ปราดเปรื่อง
เราจะซ่อมสร้างสิ่งที่เสียหาย
เเละเริ่มต้นกันใหม่
บอกฉันหน่อยซิ เเม็คโดนัลด์
เราจะสร้างอนาคตตามใจหวังได้มั้ย
ได้ยินว่าเป็นไปได้ซีซาร์
เรียบร้อย
อาวุธทุกชิ้นเก็บเข้าที่เข้าทาง
ซีซาร์
อยากขอร้องคุณหน่อย
คลังเเสงนี่เป็นบ้านฉันมา 27 ปีเเล้ว
คุณอาจต้องอยู่เฝ้าไปจนวันสุดท้าย
เเต่ฉันไม่อยากจะอยู่เฝ้ามัน
ไม่ ไม่เอา
ตอนนี้ภัยร้ายก็ผ่านไปเเล้ว
ฉันอยากเห็นมันถูกทําลาย
ระเบิดทิ้งซะ
ภัยอันยิ่งใหญ่คืออันตรายไม่มีที่สิ้นสุด
เพราะงั้น เเมนดีมัส
เราจะต้องอดทน
เเละรอคอย
เรายังรอคอย ลูกหลานทั้งหลาย
เเต่เมื่อฉันเห็นวานร เเละมนุษย์
อยู่ร่วมกันอย่างปรองดอง
เป็นมิตรเเละสงบสันติ
เพียงเวลา 600 ปี หลังจากซีซาร์ถึงเเก่กรรม
อย่างน้อยเราก็รอคอยความหวัง
- อนาคตอันสดใส - ครูกฎหมายค่ะ
ใครจะไปรู้เรื่องอนาคต
บางที
อาจเป็นผู้ที่วายปราณ
Subtitle OCR by: yoohoology (waganwagan)